Συνέντευξη στην Ελευθεροτυπία 5-10-2008

Συνέντευξη στην Ελευθεροτυπία   5-10-2008

Κύριε Παπαγιαννάκη είστε έτοιμοι στον ΣΥΡΙΖΑ για μια διετή προγραμματική σύμπραξη με το ΠΑΣΟΚ όπως πρότεινε ο Θ. Πάγκαλος?

Απ. Το «σύμπραξη» είναι ιδιαίτερα ασαφές ενώ η «διετής» διάρκεια της είναι παράξενα προσδιορισμένη, έτσι δεν μπορώ να απαντήσω με τους όρους που τίθενται τα ερωτήματα. Επειδή όμως ο Θ. Πάγκαλος ομιλεί σοβαρά, υποθέτω ότι εννοεί να «δοκιμάσουμε» από κοινού δράσεις, με κάποια συνοχή φυσικά, για να δούμε εν μπορεί στην πράξη να προωθηθεί γενικότερα η τόσο συζητούμενη «προγραμματική και πολιτική σύγκλιση» που θα μπορούσε να αλλάξει το πολιτικό σκηνικό και τις πολιτικές προοπτικές. Θα μπορούσε να είναι κάτι πρωτότυπό στο δημόσιο πολιτικό διάλογο, που δεν χαρακτηρίζεται δα και από κάποια φαντασία. Ωστόσο μια τέτοια πρόταση δεν μπορεί να βάλει στην μπάντα το βασικό ζήτημα, που είναι ότι η όποια πρωτοβουλία και συμφωνία για ένα τέτοιο εγχείρημα δεν μπορεί παρά να είναι απόφαση θεσμική, που λαμβάνεται δηλαδή από τα ενδιαφερόμενα κόμματα και όργανα…

Οι έξι προτάσεις Αλαβάνου προκάλεσαν αντιδράσεις στο εσωτερικό του ΠΑΣΟΚ, είναι ώριμο το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης για ένα διάλογο με το ΣΥΡΙΖΑ μακράς πνοής?

Απ. Είναι δύσκολο να μιλήσει κανείς για το εσωτερικό  ενός άλλου κόμματος, και μάλιστα για το σύνολο του. Θα ήταν και ένα είδος παρέμβασης που θα μπορούσε να παρεξηγηθεί. Θα ευχόμουν πάντως να υπήρχε ή να αναπτυσσόταν γρήγορα μια τέτοια ωριμότητα, γιατί όπως βλέπουμε όλοι οι εξελίξεις επιταχύνονται και …περιπλέκονται, εννοώ ότι μπορούν να έλθουν από κει που δεν τις περιμένεις ! Ειπώθηκε ότι τα σημεία που παρουσίασε ο Α. Αλαβάνος διατυπώθηκαν με την πρόθεση να προκαλέσουν την απόρριψη τους, αλλά και αυτό το ζήτημα θα μπορούσε να τεθεί σε δοκιμασία με το να υπάρξουν διαφορετικές εκδοχές ως προς τη διατύπωση και τη στόχευση τους.

Μπορεί αυτός να προχωρήσει όταν το ΠΑΣΟΚ προτάσσει το θέμα της αυτοδυναμίας  του και βλέπει ως συμπληρωματική τη συνεργασία?

Απ. Πράγματι εμφανίζεται μια αντίφαση, η οποία στο λόγο πολλών στελεχών του ΠΑΣΟΚ  παρουσιάζεται σαν ένα είδος …υπόσχεσης του τύπου «εγώ επιδιώκω να είμαι αυτοδύναμος, αλλά  θα έλθω μετά να σας προτείνω συνεργασία». Το ερώτημα είναι για ποιόν λόγο ; Για να είναι ισχυρότερη η συσπείρωση ευρύτερων κοινωνικών και πολιτικών δυνάμεων, της οποίας όμως η μακροημέρευση θα εξαρτάται από την ανάλυση και τις ανάγκες του ΠΑΣΟΚ; Για να είναι καλυμμένη η όποια πολιτική αποφασίζει το ΠΑΣΟΚ από την πλευρά μιας αριστερής κριτικής και αντιπολίτευσης; Για να καλλιεργείται απλώς το κλίμα και η προδιάθεση συνεργασίας, η οποία βέβαια έτσι θα ευνοεί την…επίτευξη της αυτοδυναμίας που τώρα δεν είναι καθόλου μα καθόλου μέσα στις πιθανές εξελίξεις. Νομίζω ότι όλα αυτά παραείναι πολύπλοκα και σε μεγάλο βαθμό δύσκολα να τα αφομοιώσει ο πολίτης και να τα κάνει κριτήρια της εκλογικής του συμπεριφοράς. Χρειάζεται επιστροφή στα βασικά…αλλαγέες των συντεταγμένων της πολιτικής, αλλαγή του ίδιου του πολιτικού συστήματος, άλλες προτεραιότητες στην πολιτική παρέμβαση σε όλα τα επίπεδα, από εκείνο της οικονομίας που μας θέτει όλους μπροστά σε νέες επιλογές και ανάγκη νέας κριτικής έως εκείνο του κοινωνικού κράτους καθολικής εφαρμογής  και εκείνο της αναπόφευκτης οικολογικής ανασυγκρότησης …

Σε πρόσφατη συνέντευξή του ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ υποστήριξε ότι  η έλλειψη αυτοδυναμίας  από μια άποψη ίσως είναι η λύση.  Πιο όμως θα είναι το επόμενο βήμα  στη διακυβέρνηση του τόπου?

Απ. Μην παρεξηγούμε τις αναπόφευκτες σχηματοποιήσεις στην τρέχουσα συζήτηση. Προφανώς και δεν είναι «λύση» η έλλειψη αυτοδυναμίας, είναι όμως ευκαιρία για να ξαναδεί ο καθένας τα πράγματα  εις βάθος. Αν δεν υπάρχει κοινοβουλευτική αυτοδυναμία, αυτό σημαίνει  ότι ανοίγουν δυνατότητες για «λύσεις» που θα βασίζονται σε συνεργασίες ή σε επανειλημμένες  εκλογικές αναμετρήσεις, ενδεχόμενες συμφωνίες θεσμικού χαρακτήρα για αλλαγή του εκλογικού συστήματος ή και γενικότερα του πολιτικού συστήματος. Σίγουρα δεν είναι αυτονόητες τέτοιες «λύσεις», ούτε ευνοούν τη σταθερότητα,  η οποία πάντως δεν είναι και το άπαν της πολιτικής ζωής και των προοπτικών του τόπου…

Αν φτάσουμε στο σενάριο των εντολών, και το ΠΑΣΟΚ είναι πρώτο κόμμα τι περιθώρια θα έχει ο ΣΥΡΙΖΑ να αποφύγει να πάρει «κυβερνητικές» ευθύνες?

Απ.  Θα έχει , όπως και όλες οι πολιτικές δυνάμεις ισχυρή πίεση, από τους πολίτες και τη συγκυρία, να εκφραστεί πολιτικά και να προβάλει προτάσεις και λύσεις στα ζητήματα που θα έχουν τεθεί. Σε περίπτωση μη αυτοδυναμίας, όπου ο σχηματισμός Κυβέρνησης θα απαιτεί συμμαχίες, είναι φανερό ότι θα υπάρξουν σημαντικές…αναταράξεις σε όλους τους χώρους. Τα πράγματα θα πρέπει να ιδωθούν με νέο μάτι και περίπου από την αρχή ! Πιστεύω ότι δεν θα πρέπει να περιοριστούμε σε συζήτηση για τον σχηματισμό της Κυβέρνησης , αλλά να προηγηθεί μια ανασκόπηση και μια διαπραγμάτευση για τα συνολικά ζητήματα του πολιτικού  συστήματος, με προτάσεις συμφωνιών άμεσων μεταρρυθμίσεων. Να η ευκαιρία για πραγματικό διάλογο και δεσμεύσεις…

Δημοσκοπικά τουλάχιστον διπλασιάζει τα ποσοστά του ο ΣΥΡΙΖΑ,  είναι προτίμηση οργής ή σαφής πολιτική τοποθέτηση των πολιτών?

Απ. Είναι και αποστασιοποίηση από τα τεκταινόμενα στην «κεντρική» πολιτική σκηνή, και ένα είδος «απειλής». Δεν συμπεριέχει συγκεκριμένη πρόταση για κάτι άλλο, αν και είναι προφανές ότι κάτι τέτοιο απαιτεί, γενικώς ! Καθήκον του ΣΥΡΙΖΑ είναι να μεταφράσει αυτήν την πρωτοφανή μετακίνηση σε εναλλακτική, αξιόπιστη και πειστική πρόταση που θα μπορούσε να ανταποκριθεί σε στην αναζήτηση ενός μέρους τουλάχιστον αυτών των πολιτών. Και βέβαια , οργανωτικά και πολιτικά, για να τους «κρατήσει» μαζί του σε μια πορεία μεταρρυθμίεσων και αλλαγών, σε μιαν εκλογική συμπαράταξη.

Η οικονομική κρίση επαναφέρει στο προσκήνιο τη συζήτηση για την παρεμβατικότητα του κράτους.  Αυτό «βολεύει» τον ΣΥΡΙΖΑ που έχει υποστηρίξει την «επαναγορά» στρατηγικών τομέων που έχουν ιδιωτικοποιηθεί?

Απ. Η τάση για να επανεξέταση του ρόλου και της παρεμβατικότητας του Δημοσίου , κάτω από την πίεση της απειλητικής πραγματικότητας θέτει το νεοφιλελευθερισμό σε κατάσταση άμυνας και απολογίας. Αυτό είναι κυρίως αυτό που «βολεύει» τις δυνάμεις και τις αντιλήψεις που υποστηρίζουν το ατελέσφορον της δήθεν αυτορρύθμισης των αγορών και προβάλλουν σύγχρονες και ισχυρές προτάσεις πολιτικού ελέγχου και μεταρρύθμισης που ασφαλώς δεν επαναλαμβάνουν έναν κλασικό κρατικισμό. Για παράδειγμα, δεν θεωρώ ότι η επιστροφή στη ρύθμιση απαιτεί ντε και καλά  πλήρη «επαναγορά» επιχειρήσεων. Μπορεί να προωθηθεί με νέο νομοθετικό πλαίσιο και όργανα ρύθμισης, με κίνητρα και αντικίνητρα στην κίνηση των αγορών κλπ.

Η κυβέρνηση κλυδωνίζεται, βουλευτής τέθηκε εκτός κοινοβουλευτικής ομάδας, ο πρωθυπουργός δεν είναι πλέον στο απυρόβλητο βλέπετε πρόωρες εκλογές?

Απ. Συχνά τέτοιες εξελίξεις έρχονται από κει που δεν τις περιμένεις ! Μεταξύ άλλων γιατί οι πρωτοβουλίες και οι χειρισμοί και ελιγμοί των ενδιαφερομένων δεν είναι πάντα… διαφανείς, αλλά λένε ότι επιδιώκουν και άλλα μεθοδεύουν, άλλα ελέγχουν και άλλα αγνοούν. Χαρακτηριστικό παράδειγμα τα όσα λεπτομερώς μας εξηγήθηκαν για «κόκκινες γραμμές» κλπ στην περίπτωση σεσημασμένων ανταρτών, ενώ εξελίσσονταν εντελώς διαφορετικές στάσεις και αντιδράσεις σε μη (;) αναμενόμενες περιπτώσεις όπως η τελευταία με του κ.Δαϊλάκη. Πρόωρες εκλογές δύσκολα θα γίνουν κατά λάθος, αλλά και δύσκολα θα μπορεί να διακρίνει κανείς στην ενδεχόμενη σχετική απόφαση του πρωθυπουργού τους πραγματικούς υπολογισμούς, τα διακυβεύματα και τα …στοιχήματα, αν έχει την τάση να εγκαταλείπεται σε τέτοιους κινδύνους…

Η φιλολογία περί νέου κόμματος επανέρχεται, εκτιμάτε ότι είναι πιθανή η δημιουργία του;

Απ. Μα από ποιους και για ποιόν λόγο ; Απλώς για να διασωθεί η κεντρική πολιτική σκηνή και κάποιες επιμέρους επιδιώξεις ; Δεν είναι ώρα για να κάνουμε τη θεωρία και την ανάλυση του τι σημαίνει κόμμα και ο ρόλος του στην πολιτική ζωή. Ωστόσο, όλοι ξέρουμε ότι απαιτείται ανάλυση της πραγματικότητας, διαμόρφωση γενικού σχεδίου παρέμβασης και συγκεκριμένου προγράμματος και ρεαλιστικής εναλλακτικής πολιτικής πρότασης και συμμαχιών, ηγετική ομάδα με αξιόπιστη σχέση με την εκλογική βάση, και ασφαλώς …χρόνος και ωρίμανση. Δεν μπορώ να τα δω όλα αυτά στο χρονικό διάστημα που ανοίγεται μπροστά μας. Δοκιμάστηκαν τέτοια πράγματα και δεν αποκλείεται να γίνουν απόπειρες και νέων δοκιμών. Τα έως τώρα αποτελέσματα υπήρξαν απογοητευτικά για όσους προχώρησαν προς τέτοιες λύσεις…πιθανότερο και πιο εύλογο θεωρώ το να δοκιμάσουν κάποιο κύκλοι να ασκήσουν συστηματικές προσπάθειες επιρροής και λόμπιγκ στις υπάρχουσες πολιτικές δυνάμεις ή τμήματα τους, αλλά στο γενικό κλίμα αποδιάρθρωσης του πολιτικού μας συστήματος σήμερα, ακόμα και κάτι τέτοιο το θεωρώ χωρίς μεγάλη σημασία…

Μιχάλης Παπαγιαννάκης

Βουλευτής Β’ Αθηνών του ΣΥΡΙΖΑ

Leave a Reply