“Ο σκοπός δεν αγιάζει τα μέσα…”

Ελευθεροτυπία 30.5.2008

στη στήλη “Πρόσωπο” (συνέντευξη στην Ολυμπία Λιάτσου)

1. Πως σχολιάζετε  τα χθεσινά  γεγονότα στο χώρο της παιδείας ;

Απ. Δεν είναι δυνατό να γίνει αποδεκτή η βία ως μέσο προώθησης πολιτικών απόψεων μέσα στο Πανεπιστήμιο. Σε καμιά περίπτωση. Ο σκοπός δεν αγιάζει τα μέσα. Αντίθετα τα μέσα χαρακτηρίζουν το σκοπό !

2.    Που οφείλεται , πιστεύετε, αυτή η έκρηξη βίας;

Απ. Υπάρχουν προφανώς πολλές αιτίες και αφορμές. Από την πλευρά της Κυβέρνησης, έχει κανείς την εντύπωση ότι ρίχνει λάδι στη φωτιά και χωρίς να είναι σαφές τι επιδιώκει. Την ώρα που εξελίσσεται η διαδικασία ανάδειξης των διοικήσεων των ΑΕΙ και ΤΕΙ , θυμήθηκε πόσο επείγον είναι να μας διαβεβαιώσει ότι θα κάνει ότι μπορεί για να αγνοήσει την αποτυχία της να αναθεωρήσει το άρθρο 16 και να ερμηνεύσει διασταλτικά το Σύνταγμα ώστε να ιδρύσει μη κρατικά Πανεπιστήμια ! Δηλαδή τι λέει στους φοιτητές, τους Πανεπιστημιακούς ή και στους πολίτες γενικότερα ; Ότι δεν δεσμεύεται από τις αποφάσεις της Βουλής; Και περιμένει να μην αντιδράσει κανείς ;

3.    Οι πολιτικές παρατάξεις αλληλοκατηγορούνται. Έχουν ευθύνη και σε ποιο βαθμό;

Απ. ¨Έχουν ευθύνες στο βαθμό που δεν εκφράζονται με ειλικρίνεια και διαφάνεια ως προς τις πραγματικές θέσεις τους, ιδιαίτερα η Κυβερνητική. Αλλά και στην Αντιπολίτευση επικεντρώνεται δυστυχώς η διαμάχη σε επιμέρους, έστω και σημαντικά, ζητήματα, αλλά παραμερίζονται τα ουσιαστικά : αυτοτέλεια, πρόγραμμα σπουδών , έρευνα, καθεστώς πανεπιστημιακών και ερευνητών, χρηματοδότηση, τρόπος αξιολόγησης, είσοδος στα ΑΕΙ και ΤΕΙ κλπ .

4.    Έχει κατηγορηθεί και η Αριστερά ότι δίνει  κάλυψη σε αυτές τις συμπεριφορές. Τι απαντάτε;

Απ. Η Αριστερά έχει παρουσιάσει τις θέσεις της από πέρυσι όταν κατέθεσε σχεδόν πλήρες αντινομοσχέδιο -πλαίσιο για την Ανώτατη Παιδεία, το οποίο πολλοί κάνουν σήμερα ότι το ξεχνούν. Πουθενά δεν υποστηρίζονται θέσεις που να δικαιολογούν βία ή παρανομία. Άλλο πράγμα είναι να ζητάει την απόσυρση του Κυβερνητικού σχεδίου ή να καταδικάζει αυτήν ή εκείνη τη ρύθμιση, ακόμα μέσα και από κινητοποιήσεις της φοιτητικής και πανεπιστημιακής κοινότητας, ή ακόμα αν ζητάει απεργία ή απόχή από κάποιες εκλογές. Αυτά είναι θεμιτά πράγματα, πολιτικού χαρακτήρα και κρίνονται πολιτικά από τους ενδιαφερόμενους και από τους πολίτες. Είναι απαράδεκτο να κρίνονται ως «παράνομα» από εκείνους που διαφωνούν επί της ουσίας…

5.    Ποιά είναι η γνώμη σας για την διάταξη του  νέου Νόμου που προβλέπει καθολική ψηφοφορία των φοιτητών στις πρυτανικές εκλογές;

Απ. Την θεωρώ θετική, την υποστηρίζω από πολλά χρόνια τώρα, και θέλω επίσης να τονίσω ότι είναι η επίσημη άποψη του ΣΥΝ, περιλαμβάνεται μάλιστα στην περυσινή αντιπρόταση του. Ξέρω ότι υποστηρίζουν ορισμένοι ότι αυτή καθολική ψηφοφορία είναι «ύποπτη» γιατί έτσι διευκολύνεται να περάσει η Κυβέρνηση την άποψη της. Αυτά είναι αστεία πράγματα. Η ισχύς των πολιτικών απόψεων του καθενός και η δυνατότητα του να οικοδομήσει πολιτικές και συμμαχίες που να τις προωθούν δεν εξαρτώνται από το…εκλογικό σύστημα. Εκτός κι αν εννοούν κάποιοι ότι η καθολική ψηφοφορία αφαιρεί την εξουσία από τους σημερινούς «εκλέκτορες» να περάσουν τη σωστή άποψη, η οποία όμως δεν περνάει στην πλειοψηφία των άμεσων ψηφοφόρων. Αλλά τότε πρόκειται για μιαν  αντιδημοκρατική αντίληψη, την οποία μάλιστα η Αριστερά απορρίπτει και στη γενική πολιτική ζωή του τόπου…

6..  Πιστεύετε ότι ο νέος Νόμος πλαίσιο που ψηφίστηκε πέρσι , πρέπει να αποσυρθεί;

Απ. Καταρχήν δεν είναι πράγματι ένας «Νόμος πλαίσιο», αλλά  περισσότερο μια συρραφή επιμέρους προτάσεων ή «λύσεων» σε τρέχοντα ζητήματα, με απουσία κατευθύνσεων σε άλλα, χωρίς συνολική στρατηγική, έμπνευση και πνοή. Η κριτική του έχει γίνει λεπτομερώς από εγκυρότατους εκπροσώπους της πανεπιστημιακής κοινότητας. Το αν περιέχει και θετικά σημεία, όπως π.χ, η καθολική ψηφοφορία δεν δικαιολογεί πολλά άλλα… Καλό θα ήταν να αποσυρθεί και να συζητηθεί ξανά, χρονοδιάγραμμα και συμμετοχή. Υπάρχουν προηγούμενα σε άλλες χώρες, και η «απώλεια» κάποιου χρόνου μπορεί να αποδειχθεί παραγωγικότερη από την ασυναρτησία που επικρατεί σήμερα.

6.    Ποια είναι τα βαθύτερα αίτια αυτής της κρίσης που διέρχεται η ανώτατη παιδεία;

Απ. Δεν μπόρεσε να προσαρμοστεί στις ταχύτατες αλλαγές που γίνονται στον κόσμο, ενώ σωστά προσανατολίστηκε προς τον μαζικό χαρακτήρα και τον εκδημοκρατισμό της, όπως είναι η τάση σήμερα σε όλη την Ευρώπη. Μαζικοποίηση  και εκδημοκρατισμός απαιτούν και άλλου τύπου οργάνωση, άλλο προγραμματισμό και συνεργασία του περιεχομένου διδασκαλίας και έρευνας, άλλη και μαζική χρηματοδότηση, μεγαλύτερη αυτοτέλεια των ιδρυμάτων διδασκαλίας και έρευνας, νέα αντίληψη για τη χωροθέτηση τους κλπ. Αυτά τα πολύ γενικά τα συναντάμε κάθε μέρα και πολύ συγκεκριμένα όσο εξελίσσεται η σημερνή κρίση …

8    Γιατί η κυβέρνηση  προσπαθεί τώρα, με  διασταλτική ερμηνεία του Συντάγματος, να ανοίξει την πόρτα  στα μη κρατικά ΑΕΙ;

Απ. Τι να σας πω ; Πείσμα και γόητρο ; Τυφλή εμπιστοσύνη στην… ιδιωτική πρωτοβουλία;

9. Την κατηγορούν τα κόμματα της αντιπολίτευσης ότι συνδέεται η προσπάθεια της αυτή με την υπονόμευση του δημόσιου πανεπιστημίου. Συμφωνείτε;

Απ. Αντικειμενικά σίγουρα τα υπονομεύει, έστω και με την αρνητική στάση που έχουν διάφοροι κυβερνητικοί εκπρόσωποι. Το θέλει πράγματι ; Αν ναι, θα το βρει μπροστά της , και μάλιστα με τρόπο αρνητικό κασι ως προς τις ίδιες της τις επιδιώξεις, όποιες και αν είναι αυτές.

9    Τα δημόσια πανεπιστήμια πιστεύετε πως κινδυνεύουν από τα μη κρατικά;

Απ. Θα κινδυνεύσουν αν με διάφορους τρόπους αν τα μη κρατικά που ενδεχομένως θα γίνουν (δεν πιστεύω ότι μπορούν να γίνουν… όπως και πολλοί κυβερνητικοί παράγοντες !) ευνοηθούν συστηματικά ως προς τους πόρους, τις επενδύσεις και γενικότερα ευνοϊκές για αυτά κυβερνητικές ρυθμίσεις…

11. Η αναβάθμιση των ΑΕΙ , για την όποια μιλούν όλες οι πλευρές, πως μπορεί να επέλθει;

Απ. Εδώ θα χρειαζόταν μια άλλη συζήτηση εις βάθος. Πάντως έχουν δημοσιευθεί προτάσεις και σχέδια από πολλές και έγκυρες πηγές. Σας παραπέμπω πχ,. στο σχεδόν πλήρες σχέδιο του Ομίλου Προβληματισμού ΑΡΣΗ που συζητήθηκε τόσοι έντονα πέρυσι και εξακολουθεί να ισχύει…

12.    Κατηγορείται και η ΠΟΣΔΕΠ ( από την Πρωτοβουλία  για την Αναβάθμιση ) ότι με τις ενεργειές της , υπονομεύει  το δημόσιο πανεπιστήμιο. Συμφωνείτε;

Απ. Δεν θα μπω σε αυτήν τη συζήτηση που καμιά φορά μπορεί να γίνει δίκη προθέσεων ! Το έχει κάνει ήδη η πλειοψηφία της ΠΟΣΔΕΠ απέναντι σε όσους διατύπωσαν αντιλήψεις διαφορετικές από τις δικές της (π.χ. απέναντι στην ΑΡΣΗ…)

Μιχάλης Παπαγιαννάκης

Leave a Reply